ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى
102
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى )
نيلوفر بر او ريزند و بفشارند تا چهل مثقال آب از آن گرفته شود و آن چهل مثقال آب را در ظرفى كرده و شب تا صبح بگذارند كه تا صبح فضول سبزيش از آب آن جدا شود و صبح ، صاف شدهاش را به تنهايى يا با قليلى نبات مىآشامند . تكمله : رفع جراحات حاصله : از چكانيدنىهاى در مجرا ، هرچه لزوجت و قوت التحام جراحت دارد ، مانند شير دختر ، « 1 » شير الاغ ، لعاب اسفرزه ، لعاب خطمى ، آب بارهنگ ، لعاب خطمى ، آب بارهنگ ، لعاب بهدانه و آب به شيرين كه در هريك از اينها « شياف ابيض افيونى » « 2 » يا غير افيونى سائيده باشند ؛ يا دم الاخوين ، گل ارمنى و كتيراى گون را در لعاب اسفرزه سائيده و سفيدهء تخممرغ در آن داخل كرده و بعد از هر ادرار ، در مجرا بچكانند ، يا به كمك « زرّاقه » كه عامه « آب دزدك » مىنامند ، به موضع قرحه رسانند . و اگر قبل از خواب استعمال كنند و بخوابند تا در مجرا درنگ نمايد ، انفع است . نكتهء مهم : عجله در علاج به آشاميدن شوره ، بنگ و امثال آنها [ كه بعضى مرتكب مىشوند ] ، خالى از مفاسد و انقطاع نسل نمىباشد ؛ چنان كه مكرر ملاحظه نمودهايم . فصل سوّم : ورم انثيين [ نشانهها ] از جملهء امراض آلات تناسلى ، ورم انثيين - بيضتين - است كه در به دو بروز ، سهل العلاج است و با سستى و علاج بىقاعده ، مولّد مفاسدى چون نازائى است و بيشتر اوقات از احتباس منى و جنب شدن غير طبيعى « 3 » و نقصان دفع منى
--> ( 1 ) . هرجا در طب سنتى از شير دختر صحبت شود ، شير زنى منظور است كه دختر زائيده است . م . ( 2 ) . اجزاى شياف مذكوره عبارتند از : سفيداب قلعى ، ده مثقال ؛ صمغ عربى ، دو و نيم مثقال ؛ كتيرا ، يك مثقال ؛ افيون ، نيم الى يك مثقال ، همه را كوبيده ، با سفيدهء تخممرغ خمير كرده و فتيله نموده و با قيچى آن را به ضخامت يك جو ريزهريزه كنند . ( 3 ) . جماع به غير طريق صحيحى كه در كتب طبى ذكر شده - كه مرد در بالا قرار گيرد و